Posłowie do Parlamentu Europejskiego wyrazili wstępną zgodę na plany wspierające transport sprzętu wojskowego, żołnierzy i zasobów na terenie całej Unii Europejskiej w celu skuteczniejszego powstrzymania ewentualnej agresji.
Komisja Bezpieczeństwa i Obrony
Komisja Transportu i Turystyki
We wtorek komisje ds. transportu i turystyki oraz ds. bezpieczeństwa i obrony przyjęły swoje stanowisko w sprawie nowych przepisów UE zasady mobilności wojskowej, stosunkiem głosów 49 do 9 przy 4 wstrzymujących się. Celem tych przepisów jest ułatwienie transportu sprzętu wojskowego, towarów, zaopatrzenia i personelu. Zdaniem posłów do Parlamentu Europejskiego agresja Rosji na Ukrainę wykazała potrzebę bardziej zdecydowanego planowania i rozwoju transportu wojskowego w całej Unii Europejskiej.
Ułatwianie przemieszczania się sił zbrojnych
Aby przezwyciężyć bariery administracyjne i rozdrobnienie krajowych procedur, posłowie do Parlamentu Europejskiego popierają utworzenie bezpiecznego cyfrowego systemu informacyjnego, który pomoże państwom UE w zarządzaniu zezwoleniami na transport wojskowy, organizacją ruchu oraz formalnościami celnymi. Proponują oni przyspieszenie wprowadzenia tego systemu do 2027 r. (wcześniej niż przewidywała pierwotna propozycja Komisji z 2030 r.) oraz zapewnienie jego interoperacyjności z NATO.
Posłowie do Parlamentu Europejskiego poparli środki mające na celu przyspieszenie wydawania zezwoleń na transport wojskowy poprzez wprowadzenie zezwoleń stałych i doraźnych, które miałyby być wydawane odpowiednio w ciągu jednego miesiąca oraz w ciągu dwóch dni roboczych. Rozporządzenie przewiduje również utworzenie grupy ds. transportu w ramach mobilności wojskowej oraz zobowiązuje państwa członkowskie UE do wyznaczenia krajowego koordynatora ds. mobilności wojskowej.
Odporność infrastruktury i fundusz solidarnościowy
Nowe przepisy wzywają państwa członkowskie UE do priorytetowego traktowania modernizacji ‘punktów newralgicznych’ infrastruktury podwójnego zastosowania oraz infrastruktury zaopatrzenia w energię, takich jak drogi, mosty, tunele, linie kolejowe lub dostęp do portów, lotnisk i multimodalnych terminali towarowych, tak aby były one w stanie wytrzymać ruch transportu wojskowego. Posłowie do Parlamentu Europejskiego domagają się zapewnienia wystarczających środków finansowych na szczeblu unijnym i krajowym oraz zlecają Komisji opracowanie jasnego harmonogramu inwestycji.
W celu wyeliminowania luk w zdolnościach mobilności wojskowej nowe przepisy nakazują Komisji utworzenie puli solidarnościowej w ciągu sześciu miesięcy od wejścia w życie nowych przepisów. Pozwoliłoby to na zgromadzenie i wspólne wykorzystanie zdolności transportowych i logistycznych UE oraz jej państw członkowskich, takich jak pojazdy, personel, systemy teleinformatyczne, jednostki medyczne, statki lub pociągi, w celu ułatwienia operacji transportu wojskowego dla krajów UE znajdujących się w potrzebie. Posłowie do Parlamentu Europejskiego proponują, aby puli solidarnościowej mogły korzystać również państwa spoza UE będące sojusznikami w ramach NATO, a także Ukraina i Republika Mołdawii.
Reagowanie kryzysowe w sytuacjach kryzysowych
Posłowie do Parlamentu Europejskiego uznają, że w sytuacji nadzwyczajnej lub kryzysowej zwykłe przepisy dotyczące transportu lub przepustowość sieci są niewystarczające, by sprostać znacznemu wzrostowi wielkości, częstotliwości lub prędkości transportu wojskowego. W związku z tym popierają oni utworzenie europejskiego systemu wzmocnionej reagowania w zakresie mobilności wojskowej (EMERS), który uruchamiałby środki tymczasowe w celu zapewnienia terminowego i nieprzerwanego transportu wojskowego na terenie całej UE w sytuacji nadzwyczajnej lub kryzysowej, przy jednoczesnym zminimalizowaniu zakłóceń w ruchu cywilnym.
W takim scenariuszu system EMERS zostałby uruchomiony w ciągu 48 godzin przez Radę na wniosek Komisji. System ten funkcjonowałby przez okres do 12 miesięcy i zapewniałby siłom zbrojnym priorytetowy dostęp do infrastruktury transportowej. Posłowie do Parlamentu Europejskiego proponują rekompensatę dla właścicieli, operatorów i zarządców infrastruktury, których dotyczy ten mechanizm, w przypadku poniesienia przez nich uzasadnionych wydatków, szkód lub utraty przychodów w tych okolicznościach.
Posłowie do Parlamentu Europejskiego uzgodnili również, że taka sytuacja nadzwyczajna zwalniałaby również cały transport wojskowy z ograniczeń dotyczących kabotażu i ruchu drogowego oraz pozwalałaby na mniej restrykcyjne czasy jazdy, przerwy i okresy odpoczynku, bez uszczerbku dla dobrostanu pracowników i bezpieczeństwa transportu.
Wzmocniona współpraca z NATO
Posłowie do Parlamentu Europejskiego kładą szczególny nacisk na zapewnienie komplementarności działań UE i NATO w celu umożliwienia szybkiego i sprawnego przemieszczania się sił sojuszniczych w czasach pokoju, kryzysu lub konfliktu, w tym we współpracy z bliskimi partnerami, takimi jak Ukraina i Mołdawia.
Cytaty
Sprawozdawca Komisji Bezpieczeństwa i Obrony Michał Szczerba (EPP, PL) stwierdził: “Dla Parlamentu misja została wykonana. Znacząco wzmocniliśmy pakiet legislacyjny dotyczący mobilności wojskowej. Zapewniliśmy uproszczone procedury, skróciliśmy terminy udzielania zezwoleń na transport, przyspieszyliśmy cyfryzację, wzmocniliśmy interoperacyjność z NATO i bliskimi partnerami oraz poprawiliśmy odporność strategicznej infrastruktury podwójnego zastosowania”.”
Sprawozdawca Komisji Transportu i Turystyki Roberts Zīle (ECR, LV) stwierdził: “Te nowe przepisy zwiększą gotowość UE do reagowania na wyzwania związane z bezpieczeństwem oraz do szybkiego przemieszczania oddziałów do krajów UE potrzebujących pomocy. Dotrzymaliśmy wyznaczonych terminów, dzięki czemu w lipcu będziemy mogli rozpocząć negocjacje z Radą”.”
Kolejne kroki
Komisje Obrony i Transportu postanowiły również stosunkiem głosów 52 do 6 przy czterech wstrzymujących się, aby jak najszybciej rozpocząć rozmowy z Radą w sprawie ostatecznego kształtu przepisów, o ile zgromadzenie plenarne wyrazi na to zgodę w lipcu 2026 r.
Źródło: © Unia Europejska, 2026 – PE
