De leden van het Europees Parlement hebben een eerste goedkeuring gegeven aan plannen ter ondersteuning van het vervoer van militair materieel, troepen en middelen binnen de EU, teneinde eventuele agressie beter af te schrikken.
Commissie veiligheid en defensie
Commissie vervoer en toerisme
Dinsdag hebben de Commissie vervoer en toerisme en de Commissie veiligheid en defensie hun standpunt over de nieuwe EU- regels inzake militaire mobiliteit, met 49 stemmen voor, 9 tegen en 4 onthoudingen. Het doel van de regels is het vervoer van militair materieel, goederen, voorraden en personeel te vergemakkelijken. Volgens de leden van het Europees Parlement heeft de agressieoorlog van Rusland tegen Oekraïne aangetoond dat er behoefte is aan een robuustere planning en ontwikkeling van militair vervoer in de hele EU.
Het faciliteren van militaire verplaatsingen
Om administratieve belemmeringen en versnipperde nationale procedures te overwinnen, steunen de leden van het Europees Parlement de oprichting van een beveiligd digitaal informatiesysteem om EU-landen te helpen bij het beheer van vergunningen voor militair vervoer, verkeersregelingen en douaneformaliteiten. Zij stellen voor de invoering ervan te vervroegen naar 2027 (vroeger dan het oorspronkelijke voorstel van de Commissie voor 2030) en de interoperabiliteit ervan met de NAVO te waarborgen.
De leden van het Europees Parlement steunden maatregelen om de toekenning van vergunningen voor militair vervoer te versnellen, door middel van permanente en ad-hocvergunningen die respectievelijk binnen één maand en binnen twee werkdagen moeten worden verleend. De verordening zou tevens een vervoersgroep voor militaire mobiliteit instellen en de EU-lidstaten verplichten een nationale coördinator voor militaire mobiliteit aan te wijzen.
Veerkracht van de infrastructuur en solidariteitspool
De nieuwe regels roepen de EU-lidstaten op prioriteit te geven aan de verbetering van ‘knelpunten’ in de infrastructuur voor dubbel gebruik en energievoorziening, zoals wegen, bruggen, tunnels, spoorwegen of toegang tot havens, luchthavens en multimodale vrachtterminals, zodat deze bestand zijn tegen militair transportverkeer. De leden van het Europees Parlement dringen aan op voldoende financiering op EU- en nationaal niveau en geven de Commissie de opdracht een duidelijk tijdschema voor investeringen op te stellen.
Om tekortkomingen in de militaire mobiliteitscapaciteit aan te pakken, schrijven de nieuwe regels voor dat de Commissie binnen zes maanden na de inwerkingtreding van de nieuwe regels een solidariteitspool moet opzetten. Hierin zouden de transport- en logistieke capaciteiten van de EU en haar lidstaten, zoals voertuigen, personeel, ICT-systemen, medische eenheden, schepen of treinen, worden gebundeld en gedeeld om militaire transportoperaties voor EU-landen in nood te vergemakkelijken. De leden van het Europees Parlement stellen voor dat de solidariteitspool openstaat voor niet-EU-lidstaten die lid zijn van de NAVO, evenals voor Oekraïne en de Republiek Moldavië.
Noodhulp in crisissituaties
Leden van het Europees Parlement erkennen dat in een nood- of crisissituatie de normale vervoersregels of netwerkcapaciteiten ontoereikend zijn om tegemoet te komen aan een aanzienlijke toename van het volume, de frequentie of de snelheid van militair vervoer. Daarom steunen zij de oprichting van een Europees responssysteem voor verbeterde militaire mobiliteit (EMERS), dat tijdelijke maatregelen zou activeren om in een nood- of crisissituatie tijdig en ononderbroken militair vervoer door de hele EU te waarborgen, waarbij verstoring van het civiele verkeer tot een minimum wordt beperkt.
In een dergelijk scenario zou het EMERS binnen 48 uur door de Raad worden geactiveerd op voorstel van de Commissie. Het zou maximaal 12 maanden van kracht blijven en de strijdkrachten voorrang geven bij de toegang tot transportinfrastructuur. Leden van het Europees Parlement stellen voor om compensatie te verlenen aan getroffen eigenaren, exploitanten en beheerders van infrastructuur, indien zij onder deze omstandigheden gerechtvaardigde kosten, schade of gederfde inkomsten lijden.
De leden van het Europees Parlement kwamen tevens overeen dat een dergelijke noodsituatie ook alle militair vervoer zou vrijstellen van cabotage- en verkeersbeperkingen en minder restrictieve rijtijden, pauzes en rusttijden mogelijk zou maken, zonder afbreuk te doen aan het welzijn van de werknemers en de vervoersveiligheid.
Versterkte samenwerking met de NAVO
Leden van het Europees Parlement hechten bijzonder veel belang aan het waarborgen van complementariteit tussen de inspanningen van de EU en de NAVO om een snelle en soepele verplaatsing van geallieerde strijdkrachten mogelijk te maken in tijden van vrede, crisis of conflict, ook met nauwe partners zoals Oekraïne en Moldavië.
Citaten
Rapporteur van de Commissie veiligheid en defensie Michał Szczerba (EVP, PL) zei: “Voor het Parlement is de missie volbracht. Wij hebben het wetgevingspakket inzake militaire mobiliteit aanzienlijk versterkt. Wij hebben gezorgd voor vereenvoudigde procedures, kortere termijnen voor het verlenen van vervoersvergunningen, versnelde digitalisering, versterkte interoperabiliteit met de NAVO en nauwe partners, en een verbeterde veerkracht van strategische infrastructuur voor dubbel gebruik.”
Rapporteur van de Commissie vervoer en toerisme Roberts Zīle (ECR, LV) zei: “Deze nieuwe regels zullen de paraatheid van de EU versterken om te reageren op veiligheidsuitdagingen en om troepen snel te kunnen inzetten in EU-landen die hulp nodig hebben. Wij hebben onze deadlines gehaald, zodat wij in juli onderhandelingen met de Raad kunnen starten.”
Volgende stappen
De Commissie veiligheid en defensie en de Commissie vervoer en toerisme hebben tevens met 52 stemmen voor, zes tegen en vier onthoudingen besloten om zo spoedig mogelijk onderhandelingen met de Raad te starten over de definitieve vorm van de wetgeving, mits de plenaire vergadering in juli 2026 hiertoe groen licht geeft.
