De leden van het Europees Parlement willen een operationeel schild voor de democratie met bindende instrumenten, strengere sancties, verantwoordingsplicht voor platforms en een volwaardig EU-centrum voor democratische veerkracht.
Bijzondere Commissie inzake het Europees schild voor de democratie
Dinsdag heeft de Bijzondere Commissie inzake het Europees schild voor de democratie (EUDS) van het Europees Parlement haar bevindingen en aanbevelingen inzake buitenlandse informatiemanipulatie en -inmenging (FIMI), kritieke infrastructuur, digitale en media-veerkracht, civiele paraatheid en andere kwesties. De voorstellen, aangenomen met 20 stemmen voor, 9 tegen en 2 onthoudingen, zijn bedoeld om bij te dragen aan de totstandkoming van een Europees schild voor de democratie.
Europees Centrum voor Democratische Veerkracht
Leden van het Europees Parlement steunen de oprichting van een EU-centrum voor democratische veerkracht, hoewel zij aangeven dat dit moet worden vastgelegd in een bindende rechtshandeling met operationele parameters, een specifiek budget en een bestuursstructuur waarbij alle lidstaten betrokken zijn. Dit centrum dient bestaande samenwerkingssystemen en crisisbeheersingscapaciteit te omvatten en aanpasbaar te zijn aan veranderende dreigingen.
Rusland: de belangrijkste bedreiging voor de democratische integriteit van Europa
Het rapport belicht de veelvuldige hybride aanvallen van Rusland op kritieke infrastructuur, zoals cyberaanvallen, fysieke sabotage, brandstichting, spionage en signaalverstoring, die ook afkomstig zijn uit Wit-Rusland, China, Iran en Noord-Korea. Het roept op tot:
- Versterking van de capaciteit van relevante EU-agentschappen om op te treden tegen hybride activiteiten en sabotage, waarbij hybride dreigingen mogelijk aan het mandaat van Europol worden toegevoegd.
- Uitgebreide sancties gericht tegen degenen die Russische desinformatie mogelijk maken en tegen entiteiten buiten de EU, met name Chinese, die helpen bij het omzeilen van sancties en Russische operaties faciliteren.
- Een gecoördineerde reactie op het op de “zwarte lijst” plaatsen van EU-burgers, journalisten en leden van het Europees Parlement door Rusland.
Leden van het Europees Parlement vragen tevens om een jaarlijkse “Europese paraatheidsdag” op 24 februari ter herdenking van de grootschalige invasie van Oekraïne door Rusland, evenals om een EU-brede app voor crisiswaarschuwingen en de productie en verspreiding van voorlichtingsboekjes over paraatheid voor huishoudens.
EU-soevereiniteit en online inmenging
Leden van het Europees Parlement stellen dat het dringend noodzakelijk is dat de EU haar afhankelijkheid van door buitenlandse partijen gecontroleerde technologie in kritieke sectoren vermindert, met name van Amerikaanse technologiebedrijven en Chinese hardware, onder meer door middel van een evenwichtige “Buy European”-strategie bij investeringen in kritieke infrastructuur, en door diversificatie naar betrouwbaardere partners voor de levering van kritieke grondstoffen. Het verslag benadrukt de noodzaak om de huidige digitale regels met betrekking tot platforms ten uitvoer te leggen, in plaats van nieuwe wetgeving in te voeren, evenals het recht van de EU om haar eigen markt te reguleren.
Om de strijd tegen online inmenging te versterken, dringen de leden van het Europees Parlement aan op bepalingen om:
- Ervoor te zorgen dat platforms sneller reageren bij het bestrijden van verkiezingsinmenging, met name door bots aangestuurde activiteiten.
- Een duidelijk onderscheid te maken tussen synthetische inhoud en authentiek materiaal, en meer nadruk te leggen op onafhankelijke en geverifieerde bronnen.
- De markt voor contextuele advertenties te steunen en alternatieven voor gedragsgerichte targeting (persoonsgegevens) te bevorderen, evenals een betere traceerbaarheid en transparantie, als middel om de commercialisering van desinformatie tegen te gaan.
- Geheime desinformatiecampagnes aan het licht te brengen die gebruikmaken van generatieve AI.
Hoewel het Europees schild voor de democratie de vrijheid van meningsuiting en informatie moet beschermen, benadrukken de leden van het Europees Parlement dat deze rechten bestaan om mensen te beschermen, niet om machines te beschermen, en dat deze toezeggingen niet mogen worden gebruikt om illegale inhoud of hybride operaties van autoritaire regimes te tolereren.
Weerbaarheid van verkiezingen
Om de integriteit van de verkiezingen te waarborgen en financiering via tussenpersonen en inmenging te voorkomen, stellen de leden van het Europees Parlement het volgende voor:
- Maatregelen tegen kwaadwillige deepfakes en frauduleuze advertenties.
- Bescherming van vrouwelijke kandidaten.
- Het aanmerken van verkiezingsinfrastructuur als kritiek.
- Volledige handhaving van de EU-richtlijn ter bestrijding van witwassen (AML) en de regels inzake registers van uiteindelijk begunstigden.
- Een “ken uw donateur”-principe voor cryptovaluta en het dichten van eventuele resterende mazen in de Verordening inzake crypto-activa.
- Een ambitieuze hervorming van het Europees samenwerkingsnetwerk voor verkiezingen (ECNE).
- Onderzoeken naar bewijs van spionage gericht tegen instellingen van de EU en de lidstaten door Hongaarse functionarissen onder de vorige regering van het land, evenals beschuldigingen van het delen van gevoelige informatie met Rusland.
Persvrijheid en het maatschappelijk middenveld
Ter bescherming van vrije en onafhankelijke media en het maatschappelijk middenveld roept het verslag op tot:
- Langetermijntoezeggingen voor financiering op het gebied van mediavrijheid.
- Effectieve handhaving van het verbod op illegale spyware en de mogelijke invoering van een beschermingsstatus voor onderzoeksjournalisten.
- EU-programma’s voor mediageletterdheid, met inbegrip van kritisch bewustzijn ten aanzien van door AI gegenereerde inhoud, met name voor minderjarigen.
- Analyse van de gevolgen van bezuinigingen op Amerikaanse hulp voor het pluralisme, met name in aangrenzende regio’s, en stabiele financiering voor Radio Free Europe / Radio Liberty.
- Ambitieuze financiering voor het maatschappelijk middenveld in het kader van AgoraEU.
- Waarborgen voor academische vrijheid en voor de bescherming van het cultureel geheugen tegen Russisch historisch revisionisme, evenals maatregelen ter ondersteuning van burgerparticipatie, met name voor jongeren.
Externe dimensie
Het verslag roept op tot gerichte ondersteuning door EU-delegaties in het buitenland, en tot veiligheids- en defensiemissies voor kandidaat-lidstaten van de EU (waaronder Oekraïne, Moldavië, de Westelijke Balkan, Armenië en Georgië) die gericht zijn op FIMI. Ook wordt gevraagd om maatregelen tegen transnationale onderdrukking en de instrumentalisering van migratie.
Citaat
Rapporteur Tomas Tobé (EVP, Zweden) verklaarde: “Buitenlandse informatiemanipulatie, desinformatie en hybride inmenging worden steeds geavanceerder en beter gecoördineerd. Rusland blijft de belangrijkste bedreiging voor de democratische integriteit van Europa, en geen enkele lidstaat kan dit in zijn eentje effectief tegengaan. Daarom pleit het verslag voor een praktische hervormingsagenda die gericht is op sterkere operationele capaciteiten, grotere verantwoordingsplicht en betere paraatheid.”
Persconferentie
Tomas Tobé en de commissievoorzitter Nathalie Loiseau (Renew, FR) houden een persconferentie na de stemming, om 11.15 uur CEST. Meer details beschikbaar hier.
Volgende stappen
Het Parlement als geheel zal tijdens de plenaire vergadering in september over het verslag stemmen.
