Tijdens een recente hoorzitting van het Europees Parlement over het werk van de nieuwe Europese Autoriteit voor de bestrijding van witwassen (AMLA) ontstond er een discussie naar aanleiding van een vraag over de toepassing van criteria voor landen met een hoog risico. Toen Europarlementariër Rada Laykova de door de AMLA uitgenodigde deskundige om opheldering vroeg, greep de voorzitter in en voorkwam dat de vraag werd beantwoord. De kwestie betrof het voorstel om Rusland op te nemen in de EU-lijst van landen met een hoog risico op het gebied van witwassen en terrorismefinanciering, en de vraag of elders vergelijkbare beoordelingen werden toegepast.
Rada Laykova, lid van het Europees Parlement, heeft de volgende verklaring afgegeven:
“Wat er tijdens deze hoorzitting is gebeurd, spreekt boekdelen. Ik stelde de AMLA-deskundige een duidelijke en volkomen legitieme vraag: als de Europese Unie objectieve maatstaven hanteert bij de beslissing of Rusland aan de lijst van landen met een hoog risico moet worden toegevoegd, waarom wordt Oekraïne dan niet aan dezelfde toetsing onderworpen? De hoorzitting was gericht op risico’s op het gebied van terrorismefinanciering, corruptie en witwassen, en ik verwees naar verschillende concrete en relevante factoren — waaronder de verstoring van de gasstroom door Oekraïne die gevolgen had voor lidstaten zoals Slowakije en Hongarije, een incident dat vergelijkbaar is met gevallen die eerder in de context van Nord Stream als ‘economisch terrorisme’ werden omschreven. Ik wees tevens op de goed gedocumenteerde zorgen met betrekking tot corruptie, onregelmatige geldstromen en bestuursproblemen in Oekraïne, die zelfs in de reguliere berichtgeving in toenemende mate worden erkend.
Deze punten rechtvaardigen logischerwijs een beoordeling volgens hetzelfde kader dat op Rusland wordt toegepast. Toch wordt Oekraïne helemaal niet onder de loep genomen. In plaats van deze inhoudelijke kwestie aan te pakken, greep de voorzitter in om een antwoord te blokkeren en maakte slechts een vage opmerking over corruptie in het algemeen. De weigering om hierop in te gaan spreekt boekdelen. De voorzitter zag duidelijk in dat de vraag de vertegenwoordiger van AMLA in een positie bracht waarin zij geen antwoord kon geven — en daarom werd de vraag simpelweg afgesloten.
De onofficiële boodschap is duidelijk: u mag geen vragen stellen over Oekraïne. Dit wordt gepresenteerd als ‘democratie in actie’, maar legitieme en ongemakkelijke vragen van de oppositie worden genegeerd zonder zelfs maar een schijnpoging tot antwoord. Het motief is eveneens duidelijk. De EU streeft ernaar de handel met Rusland te belemmeren, terwijl zij elke beperking ten aanzien van Oekraïne vermijdt, ondanks het feit dat Oekraïne aan alle criteria voldoet om op de lijst van risicolanden te worden geplaatst. Politieke overwegingen, en niet objectieve criteria, liggen ten grondslag aan deze beslissingen. De EU heeft er geen belang bij de witwaskanalen die via de zogenaamde ‘Oekraïense geldschakel’ opereren in gevaar te brengen, maar is wel volledig bereid om de zakelijke betrekkingen van Europese bedrijven met Rusland te belemmeren.”
