“Buaileann an uirlis seo, ar a dtugtar ‘cosaint na haeráide’, ní hamháin ar an tionscal agus ar thomhaltóirí, ach ar ár bhfeirmeoirí freisin le déine nach bhfacthas a leithéid riamh. Ó 2026 ar aghaidh, beidh sé d'oibleagáid deimhnithe CBAM a cheannach ar leasacháin ó thríú tíortha chun na hastaíochtaí atá iontu a chúiteamh. Ní hamháin go ndéanfaidh sé seo an iomaíocht a shaobhadh, ach cuirfidh sé na ríomhanna costais atá teann cheana féin, a fhorchuirtear ar fheirmeoirí ag an AE, ar leibhéal i bhfad níos airde fós. Ar fud an AE, tá feirmeoirí talmhaíochta go háirithe ag streachailt le corrlaigh ísle nó fiú diúltacha, agus ról mór ag praghsanna leasacháin ann.
De réir meastachán, táthar ag súil go n-ardóidh praghsanna idir 10 agus 30 faoin gcéad. Cé a bheidh in ann íoc as sin? Fiú anois, tá ar roinnt feirmeoirí brath ar mhaoiniú gearrthéarmach chun leasachán a cheannach, agus ní bhíonn na bainc i gcónaí toilteanach comhoibriú. Ní bhaineann an iarracht seo ag an gCoimisiún Eorpach iallach a chur ar thríú tíortha iompar ‘cneasta don aeráid’ a ghlacadh ar chostas ár bhfeirmeoirí aon rud amach seachas an rópa a theannadh níos mó fós thart ar thalmhaíocht na hEorpa. Ag an am céanna, níl na príomhfhachtóirí chun CBAM a ríomh sainithe fiú amháin ag an gCoimisiún. Éilíonn sé trédhearcacht maidir le hastaíochtaí, ach fanann sé doiléir agus neamh-shoiléir nuair a thagann sé chuig a rialacha féin.”
Cuireann Arno Bausemer, FPE de chuid Ghrúpa ESN, leis:
“Troidfimid sa Bhruiséil chun go gcuirfear deireadh leis an rialachán díobhálach seo freisin. Tá an Coimisiún Eorpach ag cur brú ollmhór ar ár bhfeirmeoirí cheana féin trí ghearrthacha pleanáilte ar íocaíochtaí bunaithe ar achar agus trí allmhairí ar cháilíocht íseal ón Úcráin agus ó Mheiriceá Theas. Anuas air sin, tá an cosc allamuigh ar leasachán inacmhainne ón Rúis agus anois an cháin seo ón eite ghlas atá ag bagairt ar na mílte post san agribhia. Diúltaíonn ár nGrúpa ESN go daingean don chur isteach seafóideach agus díobhálach seo agus seasaimid go daingean lenár bhfeirmeoirí. An rud is fearr le déanamh ná deireadh a chur leis an tsircas astaíochtaí seo ar fad chomh tapa agus is féidir.”
